In gesprek met Karolien Dezeure over participatie

Karolien Dezeure startte begin 2020 bij Mondea als manager groeiende organisaties. Vanuit die functie doet ze aan kwaliteitsopvolging en begeleidt ze een team van Mondeanen in hun opdrachten.
Alvorens bij Mondea aan de slag te gaan, was Karolien actief in Aalst. Eerst als coƶrdinator stedelijk beleid waar ze verantwoordelijk was voor organisatiebrede trajecten zoals de opmaak van het memorandum, coƶrdinatie van de stedenfondsmiddelen, en het meerjarenplan. Daarna als directeur ondersteunende diensten.

MONDEA: Wanneer doorkruiste participatie jouw pad?
Na mijn studies bleef ik zoals velen in Leuven plakken en werd er onderwijsassistent aan het Instituut voor de Overheid. Bij de opstart van het Steunpunt Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen trok ik richting Hogeschool Gent om daar het spoor ā€˜burgerparticipatie in Vlaamse stedenā€™ uit te werken. Filip De Rynck was daarbij mijn mentor die mij de liefde voor de lokale besturen bijbracht. Burgerparticipatie was de rode draad door mijn onderzoeksopdrachten. Tijdens deze periode begeleidde ik verschillende participatieve trajecten zowel in sociale organisaties als in steden. Op die manier rolde ik ook in 2007 in de werkgroep participatie van toenmalig minister Marino Keulen waar we onder andere het rapport ā€˜Burgerparticipatie in Vlaamse steden ā€“ Naar een innoverend participatiebeleidā€™ schreven. Die werkgroep trachtte een visie en voorbeelden aan te reiken voor de lokale besturen en de centrumsteden in het bijzonder om concreet aan de slag te gaan met burgerparticipatie. De beleidsmatige aandacht voor participatie is sindsdien nooit meer verdwenen. Minister Bart Somers startte zo ook in 2020 het labo lokale participatie.

MONDEA: Wat is het labo lokale burgerparticipatie?
Burgerbetrokkenheid is voor minister Bart Somers een belangrijk aandachtspunt. De minister is hiervoor een partnerschap aangegaan met VVSG, dat zich de komende 3 jaar zal focussen op lokale burgerbetrokkenheid, inspraak en co-creatie. Het ā€˜Labo lokale burgerparticipatieā€™ bestaat uit een tiental lokale besturen, aangevuld met enkele experts. Ik heb de fijne opdracht om deze ervaringsrijke groep te begeleiden. We inventariseren en analyseren innovatieve participatiepraktijken. Het doel is echt leren en experimenteren zoals een echt labo. Het is vooral de bedoeling het kennisnetwerk rond participatie op die manier verder te kunnen verruimen naar alle lokale besturen. We leggen onze Vlaamse cases ook naast internationaal onderzoek over de representatieve lokale democratie. Naast de analyse van lokale praktijken rollen we in 2021 een aantal experimentlijnen uit waarvan Right to Challenge er Ć©Ć©n vormt. Bij Right to challenge nemen burgers effectief een aantal zaken over van het lokaal bestuur. Op zich was de opstart en de begeleiding van het labo omwille van de gekende omstandigheden niet gelopen zoals initieel gepland. In plaats van werkbezoeken, werden het virtuele laboā€™s. Ik hoop dus dat we in 2021 de gelegenheid krijgen om er, samen met de deelnemers, op uit te trekken en volop te gaan voor ā€˜IRL kruisbestuivingā€™. Het grootste effect heb je toch als je als lokaal bestuur kan leren van de praktijken uit andere lokale besturen.

MONDEA: Is participatie dan een hype of een blijver?
Het is geen hype. Participatie zit verweven in ons sociaal weefsel. De onderbouw in onze maatschappij van middenveldorganisatie, verenigingen, adviesraden bestaat al heel lang en doet vaak goed zijn werk. Dat lijkt evident voor ons, maar is het toch niet hoor, als je over het muurtje heen kijkt. Maar in die aanpak zitten nog onontgonnen gebieden. Zo is er bijvoorbeeld pas de laatste jaren veel sterker ingespeeld op innovatie en de ongebonden burger binnen het participatieverhaal. Participatie zal dus niet verdwijnen, maar dat wil niet zeggen dat het overal voldoende verankerd wordt in structuren en systemen om echt resultaat te boeken.

MONDEA: Wat is de meerwaarde van Mondea in het participatieverhaal van lokale besturen?
Onze groep van Mondeanen bestaat voor een groot deel uit ambtenaren die met hun twee voeten in de praktijk hebben gestaan. Daardoor weten we onder andere in participatietrajecten en het vormgeven van besluitvorming hoe het draait. Het zit ondertussen in ons DNA. We kennen ook de ambtelijke en politieke logica die meespelen. We hebben ook onze ervaring binnen verschillende participatieprojecten die we als ā€˜good practicesā€™ verder uitrollen in lokale besturen. Van zodra we in een organisatie komen gaan we ook op microniveau participatief aan de slag met teams. Maar we doen ook zaken als het opmaken van participatiekaders op thema, beleids- en organisatieniveau, het begeleiden van participatiemomenten met burgers, het geven van inspiratiesessies…