Een ruimtelijk beleidsplan gaat over de toekomst van een gemeente. Over wonen, mobiliteit, open ruimte, klimaat en leefkwaliteit. Omdat die keuzes iedereen raken, is participatie belangrijk. Niet omdat het moet, maar omdat inwoners en stakeholders waardevolle kennis en inzichten aanbrengen.
Toch begint een sterk participatietraject niet met een infomarkt of online bevraging. De belangrijkste vraag is eerst: wat willen we bereiken?
Vertrek vanuit je beleidsplan, niet vanuit de werkvorm
Een participatietraject werkt alleen als het aansluit bij de fase van je beleidsplan.
Bij een strategisch beleidsplan wil je vooral ambities en uitdagingen ophalen. Werk je gebiedsgericht, dan is lokale kennis belangrijker. Gaat het richting uitvoering, dan verschuift de focus naar samenwerking en draagvlak.
Pas wanneer duidelijk is welke keuzes nog openliggen, kies je een passende werkvorm. Zo voorkom je dat inwoners verwachtingen krijgen die je niet kunt waarmaken.
Maak ruimtelijke planning herkenbaar
Voor inwoners zijn begrippen zoals beleidskader of ruimtelijk rendement weinig tastbaar.
Vertrek daarom vanuit vragen die dicht bij hun leefwereld staan.
- Kan mijn kind veilig naar school fietsen?
- Blijft er voldoende groen?
- Waar kan nog gebouwd worden?
- Hoe pakken we wateroverlast aan?
Zo wordt duidelijk waarom bepaalde keuzes gemaakt worden en kunnen inwoners daar betekenisvol over meedenken.
Wees duidelijk over de impact van participatie
Niet elke keuze ligt nog open. Dat hoeft ook niet. Sterke participatie betekent vooral dat je helder communiceert waar inwoners nog invloed op hebben, wat al beslist is en hoe hun input wordt meegenomen. Koppel ook altijd terug welke keuzes gemaakt zijn en waarom. Dat versterkt het vertrouwen in het proces.
Van gids naar praktijk
De gids Burgerparticipatie in lokale ruimtelijke beleidsplanning van Departement Omgeving, UHasselt en OMGEVING biedt lokale besturen een waardevol kader om participatie doordacht aan te pakken.
Bij MONDEA vertrekken we vanuit dat kader én vanuit de praktijk. We helpen lokale besturen om een participatietraject uit te werken dat aansluit bij hun beleidsdoelen, organisatie en inwoners. Van het bepalen van de juiste aanpak tot het begeleiden van participatiemomenten en het verbinden van participatie met communicatie, besluitvorming en uitvoering.
