Het BOA-decreet (Buitenschoolse Opvang en Activiteiten) vraagt veel van lokale besturen. Nieuwe regelgeving, verschillende partners en een duidelijke visie moeten samenkomen in één werkbaar beleid. Elk lokaal bestuur geeft het BOA-decreet op zijn eigen manier vorm. Lokale besturen Stekene en Destelbergen kozen ervoor om samen te werken met Mondeaan Matthias Van Acker.
We vroegen hoe zij het proces hebben aangepakt, welke hindernissen ze tegenkwamen en wat de begeleiding voor hen heeft betekend.
Van fundament naar praktijk
Voor veel lokale besturen lag de focus de voorbije jaren op het uitwerken van een visie, samenwerkingsverband, erkenningskader en de nodige reglementen. Nu die fundamenten steeds meer vorm krijgen, verschuift de aandacht naar de praktijk.
Hoe organiseer je een kwaliteitsvol aanbod? Hoe zet je middelen doelgericht in? Hoe werk je samen met scholen en verenigingen? En hoe zorg je ervoor dat elk kind kansen krijgt binnen het lokale aanbod? BOA wordt zo steeds meer een lokaal verhaal van samenwerking, kwaliteit en blijven bijsturen. Ook in die volgende fase ondersteunt MONDEA lokale besturen.
Stekene: “We wilden zeker zijn dat we alles goed deden”
Stekene koos ervoor om zich tijdens het BOA-traject te laten begeleiden door MONDEA. We spraken met BOA-deskundige Bieke De Letter.
Wanneer beseften jullie dat externe begeleiding nodig was?
Bieke: “In onze gemeente is er één BOA-coördinator die het beleid en de lijnen uitzet. We bouwen het verhaal samen met verschillende interne en externe partners die actief meedenken en bijdragen vanuit hun expertise. Ik had me volledig ingewerkt in het BOA-decreet, maar voor het erkennings- en handhavingskader hadden we extra expertise nodig. Dan is het waardevol om iemand zoals Matthias naast je te hebben.
Voor mij was het belangrijk om samen te werken met iemand die niet alleen inhoudelijke expertise had, maar ook ervaring had met andere lokale besturen. Zo krijg je niet alleen antwoorden op je vragen, maar ook inzichten die je zelf misschien niet ziet.”
Waar maakte de begeleiding voor jullie het verschil?
Bieke: “We wilden op 1 januari starten, dus alles moest snel klaar zijn. Matthias bracht structuur in het proces en hielp ons met het erkenningskader, de reglementen en de gesprekken met het college en de scholen.
Matthias’ onafhankelijke blik gaf vertrouwen. Onze scholen hadden veel vragen over het BOA-verhaal. Matthias kon het volledige financiële en inhoudelijke plaatje toelichten vanuit een onafhankelijke positie. Zo luisterde ook iedereen naar hetzelfde verhaal. De samenwerking verliep heel laagdrempelig. Als ik ergens over twijfelde, stuurde ik gewoon een bericht. Zo konden we snel blijven schakelen.”
Waar staan jullie vandaag in het BOA-verhaal?
Bieke: “Vandaag zijn we volop bezig met de verdere uitbouw van ons aanbod. We ontwikkelden extra opvang en kampaanbod, onder meer voor de jongste kleuters. We werken ook samen met scholen om hun infrastructuur open te stellen tijdens vakanties. Daarnaast blijven we ons samenwerkingsverband uitbreiden zodat nog meer partners, ouders en uiteindelijk ook kinderen kunnen meedenken over het BOA-beleid.”
Hoe ziet MONDEA de volgende fase van BOA?
Een beleidsplan of reglement is geen eindpunt. Zodra de basis er ligt, begint het werk in de praktijk. Lokale besturen moeten hun afspraken toepassen, de kwaliteit opvolgen en blijven samenwerken met scholen, opvangorganisaties, verenigingen en andere partners.
Ook de vragen veranderen daardoor. Hoe organiseer je toezicht en handhaving? Hoe stuur je een opvangwerking verder bij? Hoe versterk je de kwaliteit van het aanbod? En hoe verbind je opvang, vrije tijd, onderwijs en welzijn met elkaar?
MONDEA ondersteunt lokale besturen bij die verschillende vragen. Dat kan gaan van erkennings-, subsidie- en handhavingsreglementen tot coaching, interimmanagement of ondersteuning in de dagelijkse werking. Altijd vertrekkend vanuit dezelfde vraag: wat heeft dit lokaal bestuur nodig om BOA werkbaar en kwaliteitsvol uit te bouwen?
Destelbergen: “Nu ligt de basis er. Vandaag bouwen we verder aan kwaliteit.”
Ook Destelbergen schakelde MONDEA in tijdens de uitrol van BOA. We spraken met BOA-coördinator Eva Geurs, coördinator Huis van het Kind Joachim Godderis en Schepen van Onderwijs en Huis van het Kind Eva Rombaut.
Wat was jullie grootste uitdaging?
Joachim: “We wilden in januari starten. Door de nieuwe verplichtingen rond het erkennings- en handhavingskader moest alles op korte tijd langs het college, de gemeenteraad en het lokaal samenwerkingsverband.”
Eva Rombout: “Er was al veel voorbereidend werk gebeurd, maar plots moest alles ook formeel rond zijn. Bovendien hadden we weinig voorbeelden van andere gemeenten.”
Waarom kozen jullie voor begeleiding?
Joachim: “We wilden ondersteuning op de momenten dat we die nodig hadden. Het traject van MONDEA was flexibel en speelde mee in op onze planning en vragen.”
Eva Geurs: “Matthias begeleidt verschillende lokale besturen tegelijk. Daardoor brengt hij ervaringen samen en weet hij wat werkt. Zo hoef je het warm water niet telkens opnieuw uit te vinden.”
Het decreet laat soms ook ruimte voor interpretatie. Dan is het geruststellend dat iemand met een helikopterblik kan aangeven welke keuzes logisch en juridisch onderbouwd zijn.”
Waar ligt vandaag jullie focus?
Eva Geurs: “Nu het beleidskader klaar is, focussen we op de inhoud. We volgen onze opvangpartner op, overleggen met de scholen en bouwen een kwaliteitsvol systeem uit voor toezicht en handhaving.”
Joachim: “We leren nog elke dag bij. Ondertussen merken we dat andere lokale besturen ons contacteren om ervaringen uit te wisselen. Dat bevestigt dat we op de goede weg zijn.”
Elke gemeente vertrekt anders. De uitdagingen zijn herkenbaar.
Stekene en Destelbergen tonen dat elk BOA-traject anders verloopt. Toch keren dezelfde succesfactoren telkens terug: samenwerken, expertise inschakelen en voldoende ruimte nemen om doordachte keuzes te maken. Zo groeit BOA uit tot een beleid dat kinderen en gezinnen écht vooruithelpt.
