Technische uitvoeringsdiensten (TUD) hebben mensen, materieel en infrastructuur nodig. Voor lokale besturen kan samenwerking op dat vlak interessante kansen bieden. Boom en Niel kiezen ervoor om hun krachten te bundelen: sinds september 2026 werken hun technische uitvoeringsdiensten vanuit één gedeelde locatie in Boom. Maar hoe geef je zo’n samenwerking vorm met respect voor de eigenheid van beide besturen? Mondeaan Michiel Bonte begeleidt Boom en Niel bij die oefening. Hij vertelt hoe de samenwerking vorm krijgt en welke lessen andere lokale besturen eruit kunnen meenemen.
Michiel, waarom kiezen Boom en Niel voor deze samenwerking en wat houdt ze concreet in?
“De technische uitvoeringsdienst van Niel moet de huidige site tegen eind 2026 verlaten omdat daar een brandweerkazerne wordt gebouwd. Op de TUD-site van Boom bleek dan weer ruimte beschikbaar, onder meer na eerdere besparingen en het uitbesteden van een aantal taken. Daardoor ontstond het idee om beide diensten op één locatie te vestigen. Sinds september 2026 werken TUD Boom en TUD Niel vanuit de Dijleweg-site in Boom, dichtbij Niel.
Het magazijn en de werkplaatsen vormen een gezamenlijke uitvalsbasis. Van daaruit organiseren ze onder meer het onderhoud van wegen en het openbaar domein, groenbeheer, herstellingen aan gebouwen en logistieke opdrachten. Beide diensten werkten in het verleden al geregeld samen. De gezamenlijke huisvesting bouwt dus voort op de bestaande contacten. Door op één locatie te werken, ontstaan meer mogelijkheden om expertise te delen, krachten te bundelen en te bekijken waar verdere operationele samenwerking zinvol is. Beide besturen behouden daarbij hun eigenheid en bevoegdheden.”
Waarom kiezen Boom en Niel ervoor om de samenwerking stapsgewijs vorm te geven?
“De verhuis van TUD Niel zorgde voor een duidelijke timing: in september moesten beide diensten op dezelfde locatie kunnen werken. Het engagement rond co-housing werd meteen beklonken in een huurovereenkomst van 18 jaar, maar er was geen ruimte om vóór de verhuis al een volledig langetermijnplan voor alle andere aspecten van de samenwerking uit te tekenen. Daarom kozen de gemeentebesturen in de opstartfase bewust voor de formule van een interlokale vereniging, een samenwerkingsverband zonder nieuwe rechtspersoonlijkheid. Beide gemeenten behouden hun eigen bevoegdheden, werkgeverschap en eigendomsrecht. Een paritair samengesteld beheerscomité volgt de samenwerking op en neemt beslissingen in consensus.
Het is pionierswerk, waarvoor geen kant-en-klaar draaiboek bestaat. Door dit stapsgewijs aan te pakken, kunnen de gemeenten ervaring opdoen met de gezamenlijke huisvesting en vanuit de praktijk bekijken wat werkt en waar bijsturing nodig is. Daarbij houden ze rekening met bestuurlijke en beleidsmatige verwachtingen, de operationele werking en de ervaringen van medewerkers.”
Wat komt er kijken bij het samenbrengen van twee technische uitvoeringsdiensten?
“Elke nieuwe samenwerking brengt vragen en bezorgdheden mee, zowel bestuurlijk als bij medewerkers. Door de krappe timing was het belangrijk om de verschillende verwachtingen op elkaar af te stemmen en duidelijke afspraken te maken. Tegelijk moest er ruimte blijven om vragen en bezorgdheden te delen. We organiseerden een gezamenlijke kick-off met de medewerkers van TUD Boom en TUD Niel. Daar konden medewerkers kennismaken en ervaringen en werkmethodes uitwisselen. Maar ook ideeën over de gedeelde douches en ijsjes op warme dagen passeerden de revue. De openheid en humor tijdens de kick-off waren voor mij een positief signaal voor de samenwerking. Nu de diensten effectief op één plek zitten, volgt de echte test. Daarom blijft het belangrijk om aandacht te hebben voor zowel de operationele impact als de beleving van de medewerkers.”
Welke rol neemt MONDEA in dit traject op?
“MONDEA ondersteunde Boom al langer, onder meer via interim-management binnen de technische uitvoeringsdienst. We kenden de lokale context dus goed. Voor deze samenwerking vroegen Boom en Niel MONDEA om het traject als neutrale externe partner te begeleiden. Eind mei nam ik de trajectbegeleiding over. Er was toen al veel voorbereidend werk gebeurd, maar de deadline van september kwam snel dichterbij. Mijn belangrijkste opdracht was toen om de verschillende verwachtingen en prioriteiten op elkaar af te stemmen, beslissingen voor te bereiden en ervoor te zorgen dat de nodige stukken tijdig naar de gemeenteraden konden. Daarvoor was afstemming met de bevoegde schepenen, algemeen directeurs, financieel directeurs en betrokken medewerkers cruciaal. Na afronding van de besluitvorming verschoof het traject naar de operationele opstart. Collega-Mondeanen Jan en Dennis waren al als interim-managers aan de slag in Boom en namen tijdens de opstart ook een operationele rol op voor TUD Niel. Die combinatie helpt om de afspraken uit het traject ook te vertalen naar de dagelijkse werking van beide diensten.”
Hoe gaat het traject nu verder?
“Nu de verhuis achter de rug is, ligt de prioriteit bij een goede dagelijkse werking op de gezamenlijke site. Daarbij staan de continuïteit van de dienstverlening en het welzijn van de medewerkers voorop. De gezamenlijke werking biedt de kans om in de praktijk te zien waar samenwerking goed loopt en waar nog aanpassingen nodig zijn. Vanuit die praktijkervaring kunnen Boom en Niel bekijken waar ze de werking verder kunnen optimaliseren en efficiënter organiseren. Tegelijk onderzoeken beide gemeenten hoe de intergemeentelijke samenwerking op langere termijn duurzaam kan worden ingebed. Tegen eind 2026 volgt een eerste evaluatie van de gezamenlijke huisvesting. Mogelijke scenario’s voor de toekomst worden dan aan de gemeenteraden voorgelegd.”
Wat kunnen andere lokale besturen volgens jou uit dit traject meenemen?
“Technische uitvoeringsdiensten zijn een interessante context voor intergemeentelijke samenwerking omdat elke gemeente gelijkaardige uitvoerende taken heeft. Die dienstverlening vraagt behoorlijk wat middelen: infrastructuur, gebouwen, materieel én bekwame medewerkers. Sommige technische profielen zijn bovendien niet gemakkelijk te vinden. Daardoor kan het voor buurgemeenten interessant zijn om te onderzoeken waar ze expertise kunnen delen en krachten kunnen bundelen. De samenwerking van Boom en Niel toont dat intergemeentelijke samenwerking ook heel concreet en operationeel kan beginnen. Een belangrijke les die ik trek uit dit traject, is dat je niet noodzakelijk vooraf een volledig eindmodel hoeft uit te tekenen. Door met een werkbaar kader te starten, kan je ervaring opdoen en vanuit de praktijk ontdekken waar samenwerking echt meerwaarde biedt. Tegelijk vraagt zo’n traject openheid én behoedzaamheid, met aandacht voor de eigen context, verwachtingen en medewerkers van beide besturen.”
